حمد الله مستوفي قزويني
75
تاريخ گزيده
باب دوم در ذكر پادشاهان كه پيش از اسلام بودهاند و آن مشتمل است بر چهار فصل : فصل اول در ذكر پيشداديان : يازده پادشاه ، مدت ملكشان دو هزار و چهار صد و پنجاه سال . كيومرث بعضى مورخان او را آدم مىخوانند و بعضى مىگويند هفتم فرزند است ، از نوح ، عليه السلام و نسبش چنين گفتهاند : كيومرث بن ولاد [ 1 ] بن اميم بن ارم بن ارفخشد بن سام بن نوح و بعضى گفتهاند آدم نيست ولى پيش از نوح بوده است ، از نسل شيث عليه السلام و اين قول مناسبتر مىنمايد : حقيقت آن ايزد تعالى مىداند . اما به همه قولى ، پيش از او شاه نبود . مقام او در غارها بودى و پوست حيوانات پوشيدى . در آخر عمر عمارات ساخت و خانه كرد ، [ 2 ] ديه و شهر از آن پيدا گشت . او را پسرى سيامك نام بود و بقولى نبيره اش [ پسر ميشى ] [ 3 ] وصى كيومرث بود . ديوان ، در آن وقت ، از آدميان پوشيده
--> [ 1 ] - مسعودى : اميم بن لاوذ بن ارم [ 2 ] - يعنى در خانه سكنى گزيد [ 3 ] - م : پسر پسر و وصى - در نسخ ف ، ب ، ك ، اين كلمه نيست - ر : منشى . به نظر ميرسد كه اين كلمه مشى و مشيانه اوستا باشد . در تاريخ طبرى : ان جيومرث الذى زعمت الفرس انه آدم عليه السلام انما هو جامر بن يافث بن نوح . . . عظم امره و امر ولده حتى ملكوا بابل و ملكوا فى بعض الاوقات الاقاليم كلها . . . و ان مارى ابنه و ماريانه اخته . در تاريخ سنى ملوك الارض و الانبيا ، تأليف حمزهء اصفهانى به نقل از نسخ خداى نامه چنين آمده : فاول انسان كان على وجه الارض رجل يسميه الفرس كيومرث كلشاه ( اى ملك الطين ) فكان ملكه على الطين فحسب ثلثين سنة و خلفه ابنا و ابنة يقال لهما مشى و مشيانه . ( رجوع كنيد به آثار الباقيه : ميشى و مروج الذهب : ميشاة )